Mitat de Gal
Anna CHARRIÉ
CONTES - MYTHES - CROYANCES
Conte animalier
--- En 1988 ---
Introduction
Mitat de Gal, Mitat de Galhon ou Mièg-Polet raconte l'histoire d'un coq usurpé qui va réclamer son dû à son débiteur. En chemin, il fait des rencontres qui lui seront précieuses.
Ce conte est classé AT 715 dans la classification internationale Aarne-Thompson permettant l'indexation des contes populaires par contes-types.
« Mitat de Gal aviá prestat cinc cents francs a-z-un païsan. Aviá trobat aquel païsan que li di(gu)èt :
“E end vas, Mitat de Gal ?
– Vau a la fièira.
– Vòle anar crompar de buòus, mès ai pas tròp d’argent, me prestariás pas cinc cents francs, que los te tornariái al mes de junh ?
– Ambe plaser, los te vau prestar.”
Mès que, aquel merchand, al luòc de li tornar l’argent, lo li tornèt pas.
E alara Mitat de Gal se'n avenèt e volguèt li anar tustar a la pòrta.
Mès que, Mitat de Gal, en parti(gu)ent, aviá fach sas resèrvas.
Aviá trobat lo rainald e lo rainald li di(gu)èt :
“End vas Mitat de Gal ?
– E ben vau quèrre mos cinc cent escuts qu’ai prestats e que m’an pas tornats…
– Me diuriás ben prene, te podriái rendre service…
– E ben escota, met-te jos ma coa e sèg-me.”
Un pauc pus luènh, trobèt lo lop que li di(gu)èt :
“Me diuriás prene, que te podriái rendre service…
– Met-te dejós ma coa e sèg-me.”
E pièi, un pauc pus luènh, trobèt una ribièira que li di(gu)èt :
“End vas, Mitat de Gal ?
– Vau cercar mon argent.
– Me diuriás prene, que te podriái rendre service…
– E ben, met-te dejós ma coeta e sèg-me.”
Alara, arribèron a l’ostal : Pam ! Pam ! Pam !
“Qual i a ?
– Mitat de Gal.
– De qué venes far ? Venes quèrre ton argent ?
– E òc !”
Mès que l’altre se diguèt :
“Lo vau bien far sopar, aquò l’arrenjarà e pièi lo metrem jaire al forn, que avèm fach de pan, que s’es cuèch e que lo forn es encara cald. Aquò lo tuarà…”
Mès que Mitat de Gal di(gu)èt a la ribièira :
“Ribièira, sòrt d’en dejós ma coeta e escantís-me tot aquel forn !”
Lo lendeman, mon Mitat de Gal es revelhat, tòrna a l’ostal.
L’altre li di(gu)èt :
“Lo te tornarai mès, aqueste ser, vas anar jaire ambe las polas.
– A… Ambe las polas ? E ben, se volètz…”
Mès que Mitat de Gal ditz al rainald :
“Rainald, tua-me totas aquelas polas !”
Lo lendeman, las polas… totas tuadas.
“Alara cossí vau far ? Lo vau metre ambe las fedas…”
Mès que Mitat de Gal di(gu)èt al lop :
“Lop, sangna-me totas aquelas fedas !”
E Mitat de Gal, lo lendeman, desrevelhat coma un pese, pardí, se'n tornèt a l’ostal.
Lo païsan di(gu)èt :
“Nos a roinats ! Quante malur qu’avèm fach de pas li tornar son argent tot de suita !”
E calguèt que li tornèssa son argent.
E mon Mitat de Gal se'n va, fièr coma Artaban, se'n tòrna chas el. »



