Las campanhas de batatge
Jean SALGUES
BATTAGES
MÉTIERS
--- En 1997 ---
Introduction
Les premières machines à battre les céréales, appelées cròcapalhas, étaient actionnées par des hommes, à la manivelle, ou par un manège de vaches ou de juments. Vinrent ensuite les batteuses utilisant l’énergie produite par une machine à vapeur (caufaira).
Les jours de battages, les repas étaient nombreux et copieux. Dans les grosses exploitations, le dernier jour des battages, on faisait un repas de fête, la solenca.
« Escodián amb una brisaira qu’apèlan. Aquò èra una machina que i aviá un batur e la fasián virar amb una espèça de motur a essença, a l’epòca. Lo gran e la palha tombavan ensemble e i aviá los tipes que, ambe la forca, brandissián la palha aquí. Pièi, i aviá un ventaire.
Èran tota una équipa.
Amassavan aquelas polsas ambe la palha brisada, metián en rota lo ventaire, ventavan lo blat e ensacavan lo blat. Metián la palha a la palhièira de l’autre costat.
Se passava atal.
Mon paire, quand agèt vint ans, crompèt una machina per escodre. Calguèt anar far la campanha. Començavan al començament de julhet e arrestavan al Prumièr de l’An o al mes de janvièr. Anavan dins lo Gers en l’aval, dins lo Lòt-e-Garona, o lo Tarn-e-Garona en l’aval. Fasián en montent. Trigossavan aquò aval ambe de vacas, de gròssas vacas blancas. Metián un parelh o dos davant e tiravan la machina amb aquò.
Per la menar en l’aval aquò èra ambe de chavals, coma li aviá un long camin, e d’ègas.
Caufavan ambe de boès e de carbon. Lo que aviá pas d’argent e qu’aviá de boès, fasiá ambe de boès.
Aviá dos obrièrs que pagava per l’adujar a-n-aquela campanha. Quand tot èra finit, anavan se logar coma vailet, per trabalhar, per anar sonhar de vacas o de buòus, çò que i aviá.
Vendèt las machinas a la Guèrra de 14 e venguèt a la bòria ambe son fraire. N’i aviá vint-a-cinc ans que lo fasiá. Aviá començat en 1890. »



